Samorządowe Przedszkole nr 13 w Krakowie
Strona głowna  /  Aktualności  /  LATERALIZACJA - JAKI MA WPŁYW NA ROZWÓJ DZIECKA
LATERALIZACJA - JAKI MA WPŁYW NA ROZWÓJ DZIECKA
data dodania: 2018-01-04 11:34:38

Lateralizacja (stronność ciała) oznacza większą sprawność jednej strony ciała od drugiej, która nie ogranicza się wyłącznie do pracy rąk, choć najwyraźniej zaznacza się właśnie w czynnościach manualnych. Nie zjawia się od razu w postaci gotowej, lecz kształtuje się stopniowa wraz z wiekiem i ogólnym rozwojem ruchowym dziecka.

Lateralizacja, tj. stronność półkulowa mózgu może być:

a)     jednorodna (prawo lub lewostronna), jest to norma rozwojowa
b)    skrzyżowana - gdy co najmniej jeden z organów ciała człowieka jest zdominowany po stronie przeciwnej niż pozostałe, np. prawe oko i noga, a lewa ręka
c)     nieustalona – może być słaba lub silna.

Mocna (silna), gdy obie strony ciała (ręce, nogi...) są równie sprawne i nie powodują problemów w realizacji wielu czynności oraz w orientacji przestrzennej. Słaba, gdy takie problemy są i to znaczne.


Lateralizacja powiązana jest z:

  • motoryką wielką (ruch w przestrzeni)
  • motoryką małą (manualność)
  • orientacją przestrzenną
  • koordynacją wzrokowo-ruchową
  • percepcją wzrokową
  • myśleniem czasowo-przestrzennym opartym na pojęciach typu: wczoraj, wcześniej, następnie, kolejny, ostatni itp.

 

Ogólnie można stwierdzić, że lateralizacja powiązana jest z rozwojem kinestetyczno-ruchowym. Jest to powiązanie wrażeń, spostrzeżeń wzrokowo-słuchowych z motoryką, tj. ruchem i tworzenie na tej podstawie związków ruchowo-słuchowo-wzrokowych.

         W terapii dzieci o zaburzonej lateralizacji potrzeba zatem wielu połączeń między analizatorami, wielu zależności percepcyjno-motorycznych i współpracy wielu struktur mózgowych.
 
 Skutki edukacyjne i rozwojowe zaburzeń lateralizacji

  • trudności w określaniu (identyfikowaniu) osi i schematu ciała (nie wie, gdzie prawa a gdzie lewa strona),
  • obniżone tempo pracy,
  • mała dynamika ruchu (mała aktywność ruchowa),
  • mała precyzja ruchu,
  • niezręczność (głównie ręczna),
  • brak melodii kinetycznej (płynność ruchu),
  • obniżony poziom graficzny,
  • obniżony poziom sprawności manualnej,
  • słaba koordynacja ruchów (rąk),
  • brak swobody ruchu,
  • nadmierne napięcie (tonus) mięśni ręki,
  • brak automatyzacji ruchów (harmonia ruchu oraz kolejność – etapy ruchu),
  • wzmożona męczliwość rąk,
  • słaba koncentracja uwagi na ruchu,
  • słaba pamięć ruchu (motoryczna),
  • nadwrażliwość emocjonalna,
  • słaba orientacja przestrzenna,
  • trudności w rozumieniu i posługiwaniu się pojęciami czasowo-przestrzennymi,
  • trudności w pisaniu:
    • inwersja dynamiczna (zmiana kolejności liter w wyrazach, wyrazów w zdaniu) i statyczna (mylenie liter o optycznie podobnych kształtach, a o innym położeniu i kierunku),
    • pismo lustrzane,
    • opuszczanie linijek.
  • trudności w czytaniu:
    • przestawianie liter i cząstek wyrazowych,
    • zmiana kolejności liter, sylab, wyrazów,
    • opuszczanie całej linijki tekstu,
    • wolne tempo czytania.

 

Ćwiczenia dla dzieci z zaburzoną lateralizacją

1. Orientacja w schemacie własnego ciała

  • wskazywanie lewej i prawej strony ciała:
    - zabawy ruchowe związane z pokazywaniem lewej ręki, prawej ręki, lewej nogi, prawej nogi,
    - dotykanie naprzemienne: lewy łokieć, prawe kolano, prawy łokieć lewe kolano, prawa dłoń, lewa stopa, lewa dłoń prawa stopa, chwytanie prawą ręką lewego ucha i odwrotnie,
  • ćwiczenia równoważne:
    - chodzenie po równoważni prostej, pochyłej ( plac zabaw),
    - chodzenie po liniach prostych, krzywych, łamanych,
    - chwytanie piłki raz lewą, raz prawą ręką,
  • rytm
    - rytmy jednostronne wybijamy stały wzorzec rytmu, w którym wszystkie uderzenia są równej długości i wykonywane w równych odstępach czasu jedną ręką, nogą, następnie zmiana) – dziecko powtarza,
    - rytmy obustronne:

    - wybijanie rytmów obu rękami, obu nogami itp.
    Wzór (P – prawa L – lewa)

P-L - P-L
P-P-P - L-L-P-P

L-L-P - P-L-L

Gdy opanowane zostały zasady regularne, możemy zademonstrować ruchy nieregularne. Zmierzamy do tego, aby dziecko uogólniało rytm wszystkich rodzajów czynności ciała:
- wybijanie rytmu nogami o podłogę,
- wystukiwanie na bębenku.
- wybijanie rytmu prawą ręką , prawą nogą, lewą ręką , lewą nogą, prawą ręką, lewą nogą, lewą ręką , lewą nogą.

2. Percepcja wzrokowa  

  • składanie obrazka z części – puzzle,
  • wyodrębnianie różnic między podobnymi obrazkami,
  • zabawy, typu: co się zmieniło na stole- układamy kilka przedmiotów. Dziecko ma zapamiętać ich kolejność i sposób ułożenia. Odwraca się, zmieniamy ułożenie,
  • wybieranie, dobieranie identycznych obrazków,
  • odtwarzanie dwuwymiarowych geometrycznych układów przestrzennych na podstawie modelu:
    - dz. układa figury geometryczne według modelu, następnie przykleja je na papierze,
    - układa figury z zapał3k, patyczków, modeluje z plasteliny,
  • odtwarzanie trójwymiarowych układów przestrzennych na podstawie modelu:
    - bardziej złożone konstrukcje z klocków itp.
  • odwzorowywanie i komponowanie wzorów.

3. Koordynacja wzrokowo – ruchowa

  • kreślenie kształtów graficznych w powietrzu,
  • malowanie kształtów graficznych pędzlem na dużych arkuszach papieru,
  • wypełnianie pędzlem i farbą konturów,
  • rysowanie, odrysowywanie, kalkowanie,
  • kreślenie kształtów graficznych za pomocą kreski:
    - łączenie punktów,
    - dokończenie schematu graficznego wzoru,
  • zabawy typu loteryjki, nakładanki, układanki,
  • rysowanie symboli graficznych wg wzoru,
  • obserwacja śladu rysunku, obrazu graficznego,
  • malowanie palcami,
  • kreślenie ruchów kolistych w powietrzu: koła, leniwe ósemki raz prawą ręką, raz lewą,
  • linie poziome, pionowe i ukośne,
  • rysowanie figur geometrycznych:
    - omówienie wyglądu figury, odrysowywanie, kalkowanie, po śladzie, łączenie kropek, rysowanie samodzielne wg wzoru, z pamięci,
  • podobne czynności wykonujemy z literami.

BIBLIOGRAFIA

  • Bogdanowicz M., Leworęczność u dzieci, WSiP, Warszawa 1989.
  • DzieciRosna.pl  

Opracowała mgr Anna Łojas



Komentarze
Dodaj komentarz
Imię i Nazwisko
Adres e-mail
Komentarz
Wpisz wynik: 2+3